Czy masz jakieś hobby? Czy stanowi ono dla Ciebie to prawdziwy relaks? Dowiedz się, co ta chwila odpoczynku dla mózgu oznacza w praktyce. We współczesnym życiu nasz dobrostan opiera się na pięciu filarach: pracy, relacjach osobistych, zdrowiu fizycznym, sytuacji finansowej i wypoczynku. Ten ostatni aspekt obejmuje wszystko, co daje Ci poczucie, że "pracujesz, aby żyć", a nie odwrotnie.

Już wiesz, że rozwój mózgu jest podstawą, ale fakt, że można to osiągnąć, dobrze się przy tym bawiąc, może być dla Ciebie nowością. W tym sensie istnieje wiele zajęć rekreacyjnych, zwanych również hobby, które stanowią część naszej codzienności i których korzyści dla rozwoju funkcji mózgu nie jesteśmy świadomi. I nie ma tutaj znaczenia, czy Twoim hobby jest zbieranie znaczków, jazda na rowerze, granie w gry hazardowe w Spin City casino, granie w piłkę nożną, gry wideo, czytanie książek, zabawa miniaturowymi pociągami, czy cokolwiek innego. 

Znaczenie hobby dla mózgu

Utrzymanie aktywności umysłu nie zależy wyłącznie od leków czy złożonych terapii. Często samo włączenie hobby do codziennej rutyny może przynieść znaczące korzyści. Naukowcy twierdzą, że różne zajęcia rekreacyjne zwiększają ciekawość, poprawiają funkcjonowanie mózgu i pomagają kontrolować emocje.

Badanie przeprowadzone przez Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles (UCLA) wykazało, że nasza ciekawość ma tendencję do wzrostu po 50. roku życia, zwłaszcza w kontekście praktyk twórczych i relaksacyjnych. To pokazuje, że starzenie się nie oznacza utraty zainteresowania, ale raczej nowe możliwości, które wcześniej były uśpione.

Hobby stymuluje mózg, wzmacnia pamięć i zmniejsza ryzyko lęku i depresji. Działa jak swego rodzaju wentyl bezpieczeństwa, oferując pozytywne formy rozrywki, które regulują nastrój, poprawiają sen i sprzyjają równowadze emocjonalnej. Dlatego w dzisiejszym artykule przyjrzymy się kilku rodzajom hobby, które warto rozwijać, ponieważ korzystnie wpływają na pracę mózgu.

Czas wolny może oznaczać wiele rzeczy: 

• zaplanowaną podróż, 
• wakacje, 
• a nawet aktywności, które wydają się pracą, ale nią nie są, na przykład hobby. 

Z tym ostatnim punktem oczywiście wiąże się pewna odpowiedzialność, ale bez sztywnego zobowiązania do skupienia się na pracy i bez presji zarabiania na tym pieniędzy - czyli pozbawiona jakiegokolwiek rodzaju negatywnego obciążenia psychicznego, czy też stresu.

A zasadnicza różnica polega na tym, że układ odpowiedzialny za odczuwanie przyjemności może swobodnie funkcjonować. To odciąża układ limbiczny (emocjonalną część mózgu), zmniejsza wydzielanie kortyzolu, aktywuje obwód nagrody, wzmacnia konsolidację pamięci i stymuluje pozytywne emocje bez konieczności nadmiernego wysiłku umysłowego.

Korzyści z szeroko pojmowanego wypoczynku

Mózg się nie "wyłącza", ale może wejść w tryby pracy sprzyjające regeneracji poznawczej, emocjonalnej i fizycznej. Weźmy małe dziecko: gdy jest rozdrażnione lub zdenerwowane, wystarczy mu odrobina snu, by obudzić się wypoczętym. Sen ma tę moc zrównoważenia emocjonalnego. Mówiąc obrazowo, dorośli nie mogą po prostu spać, kiedy tylko potrzebują, więc odpoczynek działa jak wentyl bezpieczeństwa.

Zajęcia rekreacyjne sprzyjają kreatywności, ponieważ zrelaksowany mózg pozwala na swobodne skojarzenia, które nie pojawiłyby się pod presją, a także zapewnia długotrwałą równowagę emocjonalną. Chroni również przed wypaleniem zawodowym, a nawet może działać jako czynnik ochronny przed chorobami neurodegeneracyjnymi.

Aktywności rekreacyjne nie zapobiegają całkowicie wystąpieniu chorób neurodegeneracyjnych, ale łagodzą ich objawy. Na przykład: nauka ogrodnictwa wiąże się z kontaktem z naturą, nauką i stymulacją poznawczą. To generuje neuroplastyczność, która działa jak bufor przeciwko schorzeniom takim jak choroba Alzheimera.

Rodzaje wypoczynku

Istnieją trzy główne sposoby na zapewnienie efektywnego odpoczynku dla mózgu:

• przyjemne aktywności wymagające niewielkiego zaangażowania poznawczego, takie jak czytanie, spacery, praca w ogrodzie lub słuchanie muzyki;
• Działania prowadzące do stanu pełnego "zanurzenia się" w wykonywanej czynności: np. granie na instrumencie, gotowanie, malowanie lub uprawianie sportu;
• Kreatywna rozrywka i chwile "niczego" mające jakiś cel: na przykład leżenie w hamaku, kontemplowanie pięknego krajobrazu lub oglądanie wschodu lub zachodu słońca.

Należy podkreślić, że formy spędzania wolnego czasu, które wiążą się z kontaktem z naturą, są jeszcze korzystniejsze i pomagają kontrolować lęk i depresję. 

Problem presji związanej z uzyskiwanymi wynikami

Z drugiej strony wiele osób ma tendencję do przekształcania swoich hobby w pracę, stawiając sobie cele, których osiągnięcie prowadzi do frustracji.  Na przykład lekarz zaleca ćwiczenia, dana osoba zapisuje się na siłownię… Ale wkrótce może to przestać być tylko kwestią zdrowia. Często chodzi też o wygląd sylwetki, rywalizację, wyniki. Wtedy pojawia się pytanie: czy to zdrowie fizyczne? Czy to hobby? Jeśli ktoś jest zawodowym sportowcem, ma sponsorów i cele, nie można tego już nazwać hobby. To, co powinno być wentylem bezpieczeństwa, może przekształcić się w kolejny czynnik stresu, szkodząc pracy, rodzinie i relacjom. Warto więc zwracać szczególną uwagę na takie aspekty zajęć dodatkowych.

Hobby zwiększające produktywność

Czy wiesz, że korzyści płynące z hobby mogą wykraczać poza rozproszenie uwagi i dostarczanie przyjemności? Najnowsze badania naukowe wskazują, że rozwijanie określonych umiejętności może mieć bezpośredni wpływ na funkcje mózgu, wzmacniając pamięć, pobudzając kreatywność i usprawniając myślenie strategiczne. Naukowcy regularnie mówią o niektórych aktywnościach, które oprócz promowania zdrowego stylu życia, pomagają mózgowi tworzyć połączenia i zwiększać produktywność w miejscu pracy. Oto kilka przykładów:

Krótko mówiąc, każdy z nas powinien poszukać sobie aktywności, które odpowiadają jego stylowi życia. Najlepiej zacząć powoli, inwestować w zajęcia, które przynoszą przyjemność, i wybierać aktywności kreatywne, fizyczne i umysłowe. Monitorowanie wpływu każdej aktywności na nastrój i koncentrację pomaga zrozumieć jej wpływ.